W zależności od kształtu i sposobu zamocowania rozróżniamy dwa podstawowe rodzaje ożaglowania: rejowe – najczęściej o kształcie czworokątnym i skośne – trójkątne.
Żagle rejowe mocowane są górną krawędzią do drzewca zwanego reją, a żagle skośne – w symetrii statku tak, że nawietrzną jest jego przednia krawędź. Najczęściej spotykane ożaglowanie skośne: bermudzkie, gaflowe, sztakslowe, lugrowe, rozprzowe.

Zależnie od rodzaju i liczby masztów oraz rodzaju żagli wyróżniamy następujące podstawowe typy ożaglowania.

Slup/sloop – jednomasztowiec z dwoma żaglami skośnymi, z których jeden rozpięty jest na maszcie, a drugi poniesiony na sztagu.

Kuter/cutter – jednomasztowiec z jednym żaglem rozpiętym na maszcie i jednym lub więcej sztakslami.

Kecz/ketch – dwumasztowiec ze skośnymi żaglami; tylny maszt jest nieco niższy niż przedni i ustawiony przed tylnym skrajem konstrukcyjnej linii wodnej.

Szkuner/schooner – żaglowiec o dwu lub więcej masztach i skośnym ożaglowaniu - przeważnie gaflowym lub bermudzkim; szkuner urejony - z dodatkowym żaglem rejowym.

Jol/yawl – dwumasztowiec ze skośnymi żaglami; tylny maszt jest znacznie niższy od przedniego i znajduje się na rufie poza tylnym skrajem konstrukcyjnej linii wodnej.

Brygantyna/brigantine – żaglowiec o dwu masztach; przedni ożaglowany rejowo, tylny skośnie.

Bryg/brig – dwumasztowiec ożaglowany rejowo.

Barkentyna/barkquentine – żaglowiec z trzema lub więcej masztami; pierwszy ożaglowany rejowo, pozostałe skośnie.

Bark/barque – żaglowiec z trzema lub więcej masztami; ostatni ożaglowany skośnie, pozostałe rejowo.

Fregata/full-rigged ship – żaglowiec z trzema lub więcej masztami ożaglowany rejowo.

W 2004 r. STI – organizator regat, wprowadził nowy system podziału jednostek na klasy:
A – żaglowce pełnorejowe o długości (LOA) powyżej 40 m,
B – żaglowce o tradycyjnym ożaglowaniu poniżej 40 m długości,
C – nowoczesne jachty poniżej 40 m długości i żeglujące bez spinakera,
D – nowoczesne jachty poniżej 40 m długości i żeglujące ze spinakerem.